Bản in bị sai màu là tình trạng khá phổ biến trong quá trình in ấn. Màu trên thành phẩm có thể đậm hơn, nhạt hơn, ngả xanh, ngả đỏ hoặc khác đáng kể so...
Bản in bị sai màu là tình trạng khá phổ biến trong quá trình in ấn. Màu trên thành phẩm có thể đậm hơn, nhạt hơn, ngả xanh, ngả đỏ hoặc khác đáng kể so với file thiết kế. Với các ấn phẩm thông thường, sai lệch nhỏ đôi khi không ảnh hưởng nhiều. Nhưng với bao bì, catalogue, logo hoặc tài liệu nhận diện thương hiệu, màu sắc không chính xác có thể làm giảm chất lượng thành phẩm.
Nguyên nhân không phải lúc nào cũng nằm ở máy in. File thiết kế, hệ màu, giấy, mực, thiết lập máy và điều kiện kiểm tra đều có thể tác động đến kết quả cuối cùng.
Một trong những nguyên nhân thường gặp là thiết kế được thực hiện hoặc xuất file ở hệ màu RGB nhưng sản phẩm cuối cùng lại được in bằng quy trình CMYK.
RGB được tạo ra từ ánh sáng trên màn hình, trong khi CMYK được sử dụng để tạo màu bằng mực in. Vì hai phương thức tái tạo màu khác nhau nên một số màu RGB không thể được tái tạo hoàn toàn khi chuyển sang CMYK.
Khi chuyển đổi, màu có thể trở nên tối hơn, giảm độ rực hoặc thay đổi sắc độ.
Nên thiết lập tài liệu phù hợp với mục đích in ngay từ đầu. Với các sản phẩm in thông thường, file nên được kiểm tra ở hệ màu CMYK trước khi xuất bản.
Nếu thiết kế có màu thương hiệu đặc biệt, cần xác định rõ màu CMYK hoặc Pantone được sử dụng và thống nhất với xưởng in trước khi sản xuất.
Màn hình phát sáng để hiển thị hình ảnh, còn bản in phản xạ ánh sáng từ bề mặt giấy. Vì vậy, việc màu trên màn hình và màu thực tế không giống nhau là điều bình thường.
Độ sáng màn hình quá cao có thể khiến thiết kế trông sáng và rực hơn thực tế. Ngoài ra, mỗi màn hình có khả năng hiển thị màu khác nhau.
Nếu người thiết kế chỉ dựa vào cảm nhận trên màn hình để đánh giá màu in, khả năng xảy ra sai lệch sẽ cao hơn.
Không nên dùng màn hình làm tiêu chuẩn duy nhất để duyệt màu. Với những đơn hàng quan trọng, nên kiểm tra proof hoặc mẫu in thực tế.
Màn hình cũng cần được hiệu chỉnh phù hợp nếu công việc thường xuyên liên quan đến thiết kế và quản lý màu.
Cùng một file thiết kế nhưng in trên các loại giấy khác nhau có thể cho kết quả màu khác nhau.
Giấy couche bóng, couche mờ, giấy offset và giấy mỹ thuật có đặc tính bề mặt và khả năng tiếp nhận mực khác nhau. Độ trắng của giấy cũng ảnh hưởng đến màu sau khi in.
Chẳng hạn, cùng một màu xanh có thể trông rực và sâu hơn trên giấy có bề mặt phù hợp, trong khi trên loại giấy hút mực nhiều, màu có thể trông dịu hoặc tối hơn.
Cần xác định loại giấy trước khi xử lý màu. Nếu thay đổi vật liệu so với mẫu đã duyệt, nên kiểm tra lại màu trước khi chạy số lượng lớn.
Với những sản phẩm yêu cầu màu sắc ổn định, thông tin về loại giấy nên được lưu lại để sử dụng cho các lần tái bản.
Mực in ảnh hưởng trực tiếp đến màu sắc của thành phẩm. Chất lượng mực, tình trạng cấp mực và điều kiện vận hành hệ thống in đều có thể tạo ra khác biệt.

Hình 1. Tờ rơi CeraVe in màu cầm trên tay
Ở máy in kỹ thuật số, nếu hệ thống mực hoặc đầu phun gặp vấn đề, một số màu có thể bị thiếu hoặc không đạt mật độ như mong muốn. Bản in khi đó có thể xuất hiện hiện tượng nhạt màu, lệch tông hoặc không đồng đều.
Xưởng in cần kiểm tra tình trạng hệ thống mực, thực hiện bảo trì và hiệu chỉnh thiết bị theo quy trình của máy.
Nếu bản in xuất hiện sai màu bất thường, không nên tiếp tục chạy số lượng lớn ngay. Cần kiểm tra nguyên nhân trước khi sản xuất tiếp để tránh phát sinh nhiều sản phẩm lỗi.
Máy in kỹ thuật số thường có các cấu hình liên quan đến loại giấy, chất lượng in và quản lý màu. Nếu chọn sai cấu hình, lượng mực hoặc cách máy xử lý dữ liệu màu có thể không phù hợp với vật liệu đang sử dụng.
Ví dụ, cấu hình dành cho giấy có lớp phủ không nhất thiết phù hợp với giấy không tráng phủ.
Trước khi in, cần lựa chọn đúng cấu hình theo loại vật liệu và quy trình sản xuất. Với các đơn hàng yêu cầu độ chính xác màu cao, nên sử dụng cấu hình màu đã được kiểm tra và hiệu chỉnh.
Khi tái bản một đơn hàng, việc giữ lại thông tin về thiết lập sản xuất của lần trước cũng giúp hạn chế thay đổi không cần thiết.
Một số thiết kế sử dụng màu Pantone để kiểm soát màu nhận diện thương hiệu. Tuy nhiên, nếu màu này được chuyển sang CMYK, kết quả có thể không hoàn toàn giống màu Pantone ban đầu.
Nguyên nhân là không phải mọi màu Pantone đều có thể được tái tạo chính xác bằng bốn màu CMYK.
Điều này dễ nhận thấy ở những màu có độ rực cao hoặc nằm ngoài phạm vi tái tạo phù hợp của CMYK.
Nếu màu Pantone có vai trò quan trọng, cần giữ đúng thông tin màu trong file và trao đổi với xưởng in về khả năng tái tạo màu trên thiết bị thực tế.
Không nên tự ý chuyển đổi Pantone sang CMYK nếu chưa xác định phương án sản xuất.
Một lỗi dễ gặp khi tái bản là lần trước và lần sau không được sản xuất trên cùng một hệ thống.

Hình 2. Chồng bìa giấy kraft in hình đồ uống
Hai máy in khác nhau có thể có đặc tính tái tạo màu khác nhau. Ngay cả cùng một dòng máy, tình trạng thiết bị, cấu hình màu và điều kiện vận hành tại hai thời điểm cũng có thể ảnh hưởng đến kết quả.
Vì vậy, cùng một file không đồng nghĩa với việc hai lần in chắc chắn cho màu giống nhau.
Nếu màu sắc cần duy trì ổn định, nên ưu tiên sử dụng cùng công nghệ và thiết bị khi tái bản.
Khách hàng cũng nên cung cấp bản in của lần trước cho xưởng in để có cơ sở đối chiếu. Việc chỉ gửi lại file thiết kế mà không cung cấp thông tin sản xuất cũ có thể khiến việc tái tạo màu khó chính xác hơn.
Ngay cả khi file, giấy và thiết bị đều được chuẩn bị đúng, việc bỏ qua bước kiểm tra mẫu vẫn có thể dẫn đến rủi ro.
Một lỗi nhỏ trong file hoặc thiết lập máy khi phát hiện sau khi đã in hàng nghìn sản phẩm sẽ gây tốn kém hơn nhiều so với việc kiểm tra một mẫu trước.
Với những đơn hàng quan trọng, nên thực hiện proof hoặc in mẫu trước khi chạy số lượng lớn.
Mẫu cần được kiểm tra ở điều kiện ánh sáng phù hợp và đối chiếu với yêu cầu ban đầu. Nếu màu chưa đạt, nên điều chỉnh ngay trước khi tiến hành sản xuất toàn bộ.
Khi phát hiện màu không đúng, không nên lập tức kết luận máy in bị lỗi. Có thể kiểm tra theo trình tự từ file đến thành phẩm.
Xác định file đang sử dụng hệ màu nào, có đúng phiên bản đã duyệt hay không và các màu quan trọng có bị thay đổi trong quá trình xuất file hay không.
Đối chiếu loại giấy, định lượng, bề mặt và các thông tin vật liệu với đơn hàng trước đó nếu đây là đơn tái bản.
Xác định máy đang sử dụng, cấu hình dành cho loại giấy và tình trạng hệ thống mực.
So sánh bản in với proof, mẫu chuẩn hoặc bản in cũ trong điều kiện ánh sáng phù hợp.
Cách kiểm tra theo từng yếu tố giúp khoanh vùng nguyên nhân nhanh hơn thay vì điều chỉnh màu một cách cảm tính.
Để giảm rủi ro bản in bị sai màu, doanh nghiệp và xưởng in nên thống nhất các thông tin quan trọng trước khi sản xuất:

Hình 3. Tờ in menu đồ uống nhiều hình trên giấy kraft
Đặc biệt, với bao bì và các sản phẩm nhận diện thương hiệu, việc quản lý màu cần được thực hiện xuyên suốt từ thiết kế đến sản xuất.
Không phải đơn hàng nào cũng cần quy trình kiểm màu phức tạp. Tuy nhiên, khách hàng nên trao đổi kỹ với xưởng in khi sản phẩm có:
Trong những trường hợp này, việc thống nhất mẫu chuẩn và cách kiểm màu từ đầu sẽ giúp hạn chế tranh cãi về màu sắc sau khi hoàn thành đơn hàng.
Bản in bị sai màu có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, từ file thiết kế, hệ màu, màn hình, giấy, mực đến thiết lập máy và quy trình kiểm tra. Vì vậy, muốn khắc phục hiệu quả cần xác định đúng nguyên nhân thay vì chỉ điều chỉnh màu trên file.
Với các đơn hàng yêu cầu độ chính xác cao, cách an toàn là thống nhất hệ màu, vật liệu, thiết bị và tiêu chuẩn kiểm tra trước khi in. Duyệt mẫu thực tế cũng giúp phát hiện vấn đề sớm và hạn chế chi phí phát sinh khi sản xuất số lượng lớn.
ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM